KUVVET HESABI Bükme kuvveti; malzemenin kopma mukavemetine, kalınlık ve bükme uzunluğuna, V kanalı genişliğine bağlıdır. Kopma mukavemeti bilinen bir diğer adı ile deformasyon direncidir. Temel olarak F = C.s².I.Rm/V verilen kuvvet formülünde F bükme kuvvetini (daN), s bükülecek sacın kalınlığını (mm), I bükme boyunu (mm), Rm kopma mukavemetini (daN/mm²), V alt kalıp açıklığını (mm) ve son olarak C ise sac kalınlığı ve alt kalıp açıklığına bağlı sabiti ifade etmektedir ve C = 1 + 4s/V şeklinde söylenebilir. Bükme kuvveti formülünde yeralmasa da sıcaklık, bükme hızı, malzeme sertliği gibi kavramların da önemli ve ilişkili olduğunu bilmeliyiz.
Örneğin, sac kalınlığı 2mm, büküm uzunluğu 1m, St42 kalitedeki sacı, V=20mm kanalda bükmek isteyelim.
O halde;
C = 1+ (4s/v) formülünde verileri yerlerine koyarsak,
C = 1+ (4×2/20)
C = 1.4
F = C x s² x l x Rm / V
F = 1.4 x 2² x 1000 x 42/20
F = 1176 daN/m
F = 11.76 ton/m gibi yaklaşık bükme kuvvetine ihtiyaç duyulacaktır.
Yukarıdaki formüllerde her ne kadar belirtilmese de; bükülen sacın hadde yönü, sertliği, kullanılan kalıpların büküm ağız sertlikleri, bükme hızı, sıcaklık gibi parametrelerin önemi unutulmamalıdır.
